ÇOCUKLARDA ALTINI ISLATMA
Genellikle çocuklar mesane
kontrolü gerçekleşinceye kadar,yani ortalama olarak 2-3 yaşlarına kadar geceleri
altlarını ıslatırlar.Gündüz kontrol 2 yaş dolaylarında,gece kontrol ise 3,5-4,5
yaşları arasında kazanılır.Çocukların hemen hepsinin idrar ve dışkı kontrolünü
kazandıkları 4 yaşından sonra hala alt ıslatmanın devam etmesi"enuresis"adını
alır.
Enuresis,hem sık
rastlanması,hem de çocuk ve ana baba için zor bir durum olması açısından tüm
davranış bozuklukları içinde en önemlisidir.Ortalama 4-5 yaş çocuklarının
tümünün %15 kadarı altını ıslatır,yani enuretiktir.Çocuktaki altını ıslatmaların
yaklaşık % 80'i gece görülmektedir.Bu oran okul çağında bir miktar azalmakla
birlikte çocukluğun ortalarına,hatta ergenliğe kadar devam ettiği görülür.Her
yaş için enuresis erkelerde kızlara oranla iki kat daha
fazladır.
Enuresis iki biçimde görülebilir.Bunlardan
ilki,birincil(primer)enuresisdir ki bu,sinir-kas kontrolünün gelişmesindeki
gecikmeden kaynaklanabilir ve doğumdan başlayarak süregelir.Bu gecikme,anne ve
babanın düzensiz ya da yetersiz tuvalet eğitiminin bir sonucu olarak da
oluşabilir.Bu enuretik çocukların idrarlarını kontrol etmelerinde, anne ve
babalarından diğer kardeşlerine oranla daha az yardım gördükleri ya da hiç
yardım görmedikleri saptanmıştır.Birincil enuresis zamanla kaybolur ve yavaş
gelişen bu çocuklar,tuvalet kontrolünde arkadaşlarının düzeyine
ulaşırlar.
Birincil enuresis yatak
ıslatma sorununun hemen hemen % 75-80 ini oluşturur.Geri kalan % 20-25
oranındaki enuresis,"ikincil(seconder)enuresis" adını alır.Bu tür alt ıslatma
olayında tuvalet kontrolü oluştuktan sonra bir gerileme sözkonusudur.İkincil
enuresis tipik olarak yeni bir kardeşin doğumu ya da yeni bir eve taşınma gibi
bazı ruhsal gerginlik durumlarında ortaya çıkar.Bu etkenler çocuğun bir süre
için daha olgunlaşmamış davranış biçimlerine dönmesine neden olur.Bazı uzmalara
göre,özellikle bu gerileme türü,çocuğun annesine olan öfkesinin sembolik bir
ifadesi olarak
yorumlanabilir.
Enuresis,sosyo-ekonomik
düzeyi düşük olan,aile içinde yeterli duygusal etkileşimden yoksun,nörotik ve
uyumsuz çocuklarda daha sık rastlanır.Çeşitli ruhsal etkenler enuresisin
oluşumunda başlıca neden olarak sayılabilir.Yaptığımız incelemeler,alt ıslatma
sorunuyla çocuğun duygusal dünyası arasında yakın bir ilişkinin olduğunu ortaya
koymaktadır.Aşırı sevgi ve hoşgörü,yetersiz ilgi,kıskançlık gibi nedenlerden
kaynaklanan bu gerileme(regression)davranışı,tırnak yeme,parmak emme gibi
birtakım başka gerileme davranışlarıyla,bebeksi hareketleri ya da konuşmaları da
beraberinde getirebilmektedir.Çocuğun duygusal dünyasını büyük ölçüde etkileyen
ev ortamı,alt ıslatma konusunda büyük rol oynamaktadır.
Kaynak:Prof.Dr.Haluk YAVUZER'in
"Çocuk Psikolojisi"