Tükürük bezlerinin iltihabı ile oluşan bulaşıcı bir hastalıktır. Okullarda salgınlar yapar. En çok 5-15 yaşlarında, kış ve ilkbahar aylarında görülür.
Klinik: Kuluçka dönemi 16-20 gündür. Bir gün süren kırıklık, ateş bulgularından sonra yanaklar şişer. Genellikle önce bir taraf, birkaç gün sonra öbür taraf şişer. Bazen şişlik tek taraflı olarak kalır. Şişlik bir hafta kadar sürer, ateş 40 dereceye kadar çıkabilir. Ağız açıldığı zaman ağrı vardır.
Kabakulakta menenjit, testis tutulmaları olabilir. Vakaların %10 unda görülen menejit kusma, baş ağrısı, yüksek ateşle başlar. Menenjit genellikle parotisin şişmesinden bir hafta sonra gelişir. 14 yaşın üstündeki erkeklerin %20 sinde orşit (testis iltihabı) gelişir. Ateş, karın ağrısı ile birlikte testisler şişer. Ağrı haftalarca sürebilir. Erkek kısırlığının en önemli nedenlerinden biridir.
Tedavi ve koruyucu önlemler: Tedavi semptomlara yöneliktir. Acı, ekşi yiyecekler kısıtlanır; yatak istirahati önerilir. Ağrı kesiciler kullanılabilir.
Ergen erkeklere temastan sonra koruyucu gamaglobulin yapılabilir. Kabakulaktan korunmada en etkili yol 12 ayını tamamlamış tüm çocuklara aşı uygulanmasıdır. %95 koruyuculuğu olan aşı genelde kızamık-kızamıkçıkla birlikte yapılmaktadır.