KIZIL

Kızıl hastalığı A grubu beta hemolitik streptokokların neden olduğu döküntülü bir hastalıktır. 3 yaşından küçüklerde genellikle nadir olarak görülür. Mikrop vücuda girdikten sonra hastalık ortaya çıkması için gereken süre 1gün ile 1 hafta arası değişmektedir.

Bulaş çoğunlukla solunum yolu iledir, ancak bazen streptokokların giriş yeri yara, yanık veya başka bir deri enfeksiyonu olabilir.  

KLİNİK BULGU VE BELİRTİLER

► Ani başlayan ateş: İkinci gün en yüksek değerine yükselir ve kontrol altına alınmaz ise tehlikelidir (febril konvülziyon vs açısından) 5-7 gün sonra normale iner. Hafif olarak bu hastalığı geçiren vakalarda ateş düşük olabilir. Nabız ateş yüksekliği ile beraber hızlı iken ateş normale inince oda normale iner.

►Boğaz ağrısı

►Baş ağrısı

►Yutma güçlüğü

►Döküntü: Bu belirtilerden 1-2 gün sonra ortaya çıkar.

Döküntünün özellikleri şöyledir:

Enantem: Döküntüler ilk olarak bademcik, farinks dil ve damaktan başlar. Ağız içi ve yanaklar aşırı derecede kırmızıdır. Ağır vakalarda bademcik dokusunun üzeri ülsere lezyonlar ile kaplanır.

Dilin üzeri ilk iki gün beyaz pas ile kaplı olup, dil ucu ve kenarları kırmızıdır. Ancak ilerleyen dönemde dil üzerindeki papillalar kırmızı ve belirgin duruma gelir. Bu duruma “ beyaz çilek dili” denir. 4 ve 5. günlerde beyaz pas rengi geçerek kırmızı zeminde belirgin papillalar görülür bu duruma ise “kırmızı çilek dili” ismi verilir. Damağın ise üzeri küçük nokta şeklinde serpilmiş kanama odacıkları ile kaplıdır.

Egzantem: Vücut döküntüleri başlangıç belirtilerinden 12-48 saat sonra belirir. Döküntü ilk olarak koltuk altı, kasık ve boyundan başlamaktadır. Deride kırmızı zımpara kağıdı görünümü söz konusudur. Kısa sürede genelleşir. Döküntü genellikle yüzde yoktur. Alın ve yanaklar parlak kırmızı renktedir ve ağız etrafı soluktur. Koltuk altı, kasık, parmak kıvrımları, dizin arka kısmındaki eklem çukurunda, deri büklümlerinin olduğu yerlerde ve basınç gören vücut bölgelerinde döküntü daha fazladır. Bunlar bazı bölgelerde yoğunlaşarak enine çizgilenmeler gösterir.  “pastia çizgileri”

İlk 5 gün içerisinde deri düz bir cisim ile çizilirse 1-2 dk kadar süren beyaz bir çizgi ortaya çıkar. “dermographismus albus”

Döküntünün en karakteristik bulgularından birisi ise soyulmadır. Döküntü başlangıcından 3-4 gün sonra solmaya başlar, üçüncü haftada ise soyulma çok belirginleşir ve deri lameller şeklinde kalkar. Pullanma şeklinde soyulma ilk önce yüzden başlar, sonra gövde, kol ve babaklarda oluşur. Kalın büyük lameller şeklinde deri kalkar. El ve ayaklar en son soyulan bölgelerdir.  

TANI

►Tanı öncelikle klinik bulgulara dayanır.

►Ancak kesin tanı mikroorganizmanın izolasyonu (boğaz kültürü) ve immunolojik yanıtın pozitifliği ile kesinleşir. ASO, Anti-DNAaz vs…)  

TEDAVİ

Streptokok enfeksiyonlarının tedavisi için seçilecek antibiotik penisilindir. Ancak  penisiline alerjisi olan çocuklarda Eritromisin, Linkomisin veye klindamisin kullanılabilir.

Not:Tedavi ancak ve ancak bir hekim muayenesi sonucu onun vereceği reçeteye uygun olarak uygulanmalıdır.  

KORUNMA

Hastalıktan korunma özellikle Romatizmal Ateşi önlemek amacı için gereklidir. Hasta çocuk 7 gün izole edilmelidir. Daha önce bir romatizmal ateş devresini geçirmiş kimselerde günlük ağızdan yada aylık olarak IM (iyne ile kas içerisine) uzun etkili penisilin verilmesi ile streptokok enfeksiyonlarının birçoğunun oluşumu vede tekrarı engellenmiş olur.